62. Siyanürün ölçülme yöntemleri nelerdir?
Siyanür için yaygın olarak kullanılan analiz yöntemleri hacimsel titrasyon ve spektrofotometridir. GB7486-87 ve GB7487-87 sırasıyla toplam siyanür ve siyanürün tayin yöntemlerini belirtir. Hacimsel titrasyon yöntemi, 1 ila 100 mg/L ölçüm aralığıyla yüksek konsantrasyonlu siyanürlü su örneklerinin analizi için uygundur; spektrofotometrik yöntem ise izonikotinik asit-pirazolon kolorimetrik yöntemi ve arsin-barbitürik asit kolorimetrik yöntemini içerir. 0,004~0,25 mg/L ölçüm aralığıyla düşük konsantrasyonlu siyanürlü su örneklerinin analizi için uygundur.
Hacimsel titrasyonun prensibi, standart gümüş nitrat çözeltisi ile titrasyon yapmaktır. Siyanür iyonları ve gümüş nitrat, çözünür gümüş siyanür kompleks iyonları oluşturur. Fazla gümüş iyonları, gümüş klorür indikatör çözeltisi ile reaksiyona girer ve çözelti sarıdan turuncu-kırmızıya dönüşür. Spektrofotometrinin prensibi ise, nötr koşullar altında siyanürün kloramin T ile reaksiyona girerek siyanür klorür oluşturması, bunun da apiridin ile reaksiyona girerek glutenedialdehit oluşturması ve bunun da apiridinon veya barbin ile reaksiyona girerek mavi veya kırmızımsı mor boya üretmesidir; rengin yoğunluğu siyanür içeriğiyle orantılıdır.
Hem titrasyon hem de spektrofotometri ölçümlerinde bazı girişim faktörleri mevcuttur ve genellikle belirli kimyasalların eklenmesi ve ön damıtma gibi ön işlem önlemleri gereklidir. Girişim yapan maddelerin konsantrasyonu çok yüksek olmadığında, amaç yalnızca ön damıtma yoluyla elde edilebilir.
63. Siyanür ölçümü için alınması gereken önlemler nelerdir?
⑴Siyanür son derece zehirlidir ve arsenik de zehirlidir. Analiz işlemleri sırasında ekstra dikkatli olunmalı ve cilt ve gözlerin kirlenmesini önlemek için çeker ocak altında yapılmalıdır. Su örneğindeki girişim yapan maddelerin konsantrasyonu çok yüksek değilse, basit siyanür, asidik koşullar altında ön damıtma yoluyla hidrojen siyanüre dönüştürülür ve sudan uzaklaştırılır, ardından sodyum hidroksit yıkama çözeltisi ile toplanır ve daha sonra basit siyanür, kompleks siyanürden ayırt edilerek siyanür konsantrasyonu artırılır ve tespit limiti düşürülür.
⑵ Su örneklerindeki girişim yapan maddelerin konsantrasyonu nispeten yüksekse, etkilerini ortadan kaldırmak için öncelikle ilgili önlemler alınmalıdır. Oksitleyici maddelerin varlığı siyanürü parçalayacaktır. Suda oksitleyici madde olduğundan şüpheleniyorsanız, girişimini ortadan kaldırmak için uygun miktarda sodyum tiyosülfat ekleyebilirsiniz. Su örnekleri polietilen şişelerde saklanmalı ve toplandıktan sonra 24 saat içinde analiz edilmelidir. Gerekirse, su örneğinin pH değerini 12~12,5'e yükseltmek için katı sodyum hidroksit veya konsantre sodyum hidroksit çözeltisi eklenmelidir.
⑶ Asidik damıtma sırasında sülfür, hidrojen sülfür şeklinde buharlaşabilir ve alkali sıvı tarafından emilebilir; bu nedenle önceden uzaklaştırılması gerekir. Kükürtü uzaklaştırmanın iki yolu vardır. Birincisi, asidik koşullar altında CN-'yi oksitleyemeyen bir oksitleyici (örneğin potasyum permanganat) ekleyerek S2-'yi oksitlemek ve ardından damıtmaktır; diğeri ise uygun miktarda CdCO3 veya CbCO3 katı tozu ekleyerek metal oluşturmaktır. Sülfür çökelir ve çökelti süzülerek damıtılır.
⑷Asidik damıtma sırasında yağlı maddeler de buharlaşabilir. Bu aşamada, su örneğinin pH değerini 6~7'ye ayarlamak için (1+9) asetik asit kullanabilir ve ardından su örneği hacminin %20'sini heksan veya kloroform ile hızlıca ekleyerek ekstraksiyon yapabilirsiniz (birden fazla kez tekrarlamayın). Daha sonra hemen sodyum hidroksit çözeltisi kullanarak su örneğinin pH değerini 12~12,5'e yükseltip damıtma işlemini gerçekleştirebilirsiniz.
⑸ Yüksek konsantrasyonda karbonat içeren su örneklerinin asidik damıtılması sırasında, karbondioksit açığa çıkar ve sodyum hidroksit yıkama çözeltisi tarafından toplanır, bu da ölçüm sonuçlarını etkiler. Yüksek konsantrasyonda karbonat içeren atık su ile karşılaşıldığında, su örneğinin pH değerini 12~12,5'e yükseltmek için sodyum hidroksit yerine kalsiyum hidroksit kullanılabilir ve çökelme işleminden sonra üstteki sıvı örnek şişesine dökülür.
⑹ Fotometri yöntemiyle siyanür ölçümü yapılırken, reaksiyon çözeltisinin pH değeri, rengin absorbans değerini doğrudan etkiler. Bu nedenle, absorbsiyon çözeltisinin alkali konsantrasyonu sıkı bir şekilde kontrol edilmeli ve fosfat tamponunun tamponlama kapasitesine dikkat edilmelidir. Belirli bir miktarda tampon eklendikten sonra, optimum pH aralığına ulaşılıp ulaşılamadığına dikkat edilmelidir. Ayrıca, fosfat tamponu hazırlandıktan sonra, saf olmayan reaktiflerden veya kristal suyun varlığından kaynaklanan büyük sapmaları önlemek için pH değerinin pH metre ile ölçülerek gereksinimleri karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir.
⑺Amonyum klorür T'nin kullanılabilir klor içeriğindeki değişim de siyanür tayininde yanlış sonuçlara yol açan yaygın bir nedendir. Renk oluşumu olmadığında veya renk oluşumu doğrusal olmadığında ve hassasiyet düşük olduğunda, çözeltinin pH değerindeki sapmaya ek olarak, bu durum genellikle amonyum klorür T'nin kalitesiyle ilgilidir. Bu nedenle, amonyum klorür T'nin kullanılabilir klor içeriği %11'in üzerinde olmalıdır. Hazırlandıktan sonra bozunmuş veya bulanık çökelti oluşmuşsa, tekrar kullanılamaz.
64. Biyofazlar nelerdir?
Aerobik biyolojik arıtma işleminde, yapının ve işlemin şeklinden bağımsız olarak, atık sudaki organik madde, arıtma sistemindeki aktif çamur ve biyofilm mikroorganizmalarının metabolik aktiviteleri yoluyla oksitlenir ve inorganik maddeye ayrışır. Böylece atık su arıtılır. Arıtılmış atık suyun kalitesi, aktif çamur ve biyofilmi oluşturan mikroorganizmaların türü, miktarı ve metabolik aktivitesi ile ilgilidir. Atık su arıtma yapılarının tasarımı ve günlük işletme yönetimi, esas olarak aktif çamur ve biyofilm mikroorganizmalarının maksimum metabolik canlılıklarını gösterebilmeleri için daha iyi bir yaşam ortamı koşulu sağlamayı amaçlar.
Atık suyun biyolojik arıtma sürecinde mikroorganizmalar kapsamlı bir gruptur: aktif çamur çeşitli mikroorganizmalardan oluşur ve çeşitli mikroorganizmaların birbirleriyle etkileşime girmesi ve ekolojik olarak dengeli bir ortamda yaşaması gerekir. Farklı mikroorganizma türlerinin biyolojik arıtma sistemlerinde kendi büyüme kuralları vardır. Örneğin, organik madde konsantrasyonu yüksek olduğunda, organik maddeyle beslenen bakteriler baskın olur ve doğal olarak en fazla sayıda mikroorganizmaya sahip olurlar. Bakteri sayısı fazla olduğunda, bakterilerle beslenen protozoalar kaçınılmaz olarak ortaya çıkar ve ardından bakteri ve protozoalarla beslenen mikrometazoalar ortaya çıkar.
Aktif çamurda mikroorganizmaların büyüme paterni, mikrobiyal mikroskopi yoluyla atık su arıtma sürecinin su kalitesini anlamaya yardımcı olur. Mikroskobik incelemede çok sayıda kamçılı organizma bulunması, atık sudaki organik madde konsantrasyonunun hala yüksek olduğu ve daha fazla arıtma gerektiği anlamına gelir; mikroskobik incelemede yüzen siliyatlar bulunması, atık suyun belirli bir ölçüde arıtıldığı anlamına gelir; mikroskobik incelemede hareketsiz siliyatlar bulunması ve yüzen siliyat sayısının az olması, atık suda çok az organik madde ve serbest bakteri olduğu ve atık suyun stabil duruma yakın olduğu anlamına gelir; mikroskop altında rotiferler bulunması ise su kalitesinin nispeten stabil olduğu anlamına gelir.
65. Biyografik mikroskopi nedir? İşlevi nedir?
Biyofaz mikroskopisi genellikle yalnızca su kalitesinin genel durumunu tahmin etmek için kullanılabilir. Kalitatif bir testtir ve atıksu arıtma tesislerinden çıkan suyun kalitesi için bir kontrol göstergesi olarak kullanılamaz. Mikrofauna ardışıklığındaki değişiklikleri izlemek için düzenli sayım da gereklidir.
Aktif çamur ve biyofilm, biyolojik atık su arıtımının ana bileşenleridir. Çamurdaki mikroorganizmaların büyümesi, üremesi, metabolik aktiviteleri ve mikrobiyal türler arasındaki ardışıklık, arıtma durumunu doğrudan yansıtabilir. Organik madde konsantrasyonu ve toksik maddelerin belirlenmesine kıyasla, biyofilm mikroskopisi çok daha basittir. Aktif çamurdaki protozoaların değişimlerini, popülasyon büyümesini ve azalmasını her zaman anlayabilir ve böylece atık suyun arıtma derecesini veya gelen suyun kalitesini ve işletme koşullarının normal olup olmadığını önceden değerlendirebilirsiniz. Bu nedenle, aktif çamurun özelliklerini ölçmek için fiziksel ve kimyasal yöntemlerin yanı sıra, atık su arıtımının işleyişini değerlendirmek için mikroorganizmaların bireysel morfolojisini, büyüme hareketini ve nispi miktarını gözlemlemek için mikroskop da kullanılabilir; böylece anormal durumlar erken tespit edilebilir ve zamanında önlemler alınabilir. Arıtma cihazının istikrarlı çalışmasını sağlamak ve arıtma etkisini iyileştirmek için uygun karşı önlemler alınmalıdır.
66. Düşük büyütme altında organizmaları gözlemlerken nelere dikkat etmeliyiz?
Düşük büyütmeli gözlem, biyolojik fazın tüm resmini gözlemlemek içindir. Çamur topaklarının büyüklüğüne, çamur yapısının sıkılığına, bakteri jeli ve filamentli bakterilerin oranına ve büyüme durumuna dikkat edin, gerekli kayıtları tutun ve tanımlamaları yapın. Büyük çamur topaklarına sahip çamur, iyi çökelme performansına ve yüksek yük etkisine karşı güçlü dirence sahiptir.
Çamur topakları ortalama çaplarına göre üç kategoriye ayrılabilir: Ortalama çapı >500 μm olan çamur topaklarına iri taneli çamur denir,<150 μm are small-grained sludge, and those between 150 500 medium-grained sludge. .
Çamur topaklarının özellikleri, çamur topaklarının şekli, yapısı, sıkılığı ve çamurdaki filamentli bakteri sayısı ile ilgilidir. Mikroskobik inceleme sırasında, yaklaşık olarak yuvarlak olan çamur topaklarına yuvarlak topaklar, yuvarlak şekilden tamamen farklı olanlara ise düzensiz şekilli topaklar denir.
Topakların içindeki ve dışındaki süspansiyonla bağlantılı ağsı boşluklara açık yapılar, açık boşluk içermeyenlere ise kapalı yapılar denir. Topaklardaki misel bakterileri yoğun bir şekilde düzenlenmiştir ve topak kenarları ile dış süspansiyon arasında net sınırlar bulunanlara sıkı topaklar, net olmayan sınırlara sahip olanlara ise gevşek topaklar denir.
Pratik deneyimler, yuvarlak, kapalı ve sıkı topakların birbirleriyle kolayca pıhtılaştığını ve yoğunlaştığını, ayrıca iyi çökelme performansı gösterdiğini kanıtlamıştır. Aksi takdirde, çökelme performansı zayıf olur.
67. Yüksek büyütme altında organizmaları gözlemlerken nelere dikkat etmeliyiz?
Yüksek büyütme ile gözlem yaparak mikro hayvanların yapısal özelliklerini daha ayrıntılı olarak görebilirsiniz. Gözlem yaparken, çan solucanlarının vücudunda besin hücrelerinin olup olmadığı, siliyatların salınımı gibi mikro hayvanların görünümüne ve iç yapısına dikkat etmelisiniz. Jel kümelerini gözlemlerken, jelin kalınlığına ve rengine, yeni jel kümelerinin oranına vb. dikkat etmelisiniz. Filamentli bakterileri gözlemlerken, filamentli bakterilerde birikmiş lipid maddeleri ve kükürt parçacıkları olup olmadığına dikkat edin. Aynı zamanda, filamentli bakterilerin türünü ilk olarak belirlemek için hücrelerin dizilişine, şekline ve hareket özelliklerine dikkat edin (filamentli bakteri türlerinin daha ayrıntılı tanımlanması, yağ merceği ve aktif çamur örneklerinin boyanmasını gerektirir).
68. Biyolojik faz gözlemi sırasında ipliksi mikroorganizmalar nasıl sınıflandırılır?
Aktif çamurdaki filamentli mikroorganizmalar arasında filamentli bakteriler, filamentli mantarlar, filamentli algler (siyanobakteriler) ve birbirine bağlı filamentli talluslar oluşturan diğer hücreler bulunur. Bunlar arasında filamentli bakteriler en yaygın olanıdır. Kolloidal gruptaki bakterilerle birlikte, aktif çamur flokunun ana bileşenini oluştururlar. Filamentli bakteriler, organik maddeyi oksitleme ve ayrıştırma konusunda güçlü bir yeteneğe sahiptir. Bununla birlikte, filamentli bakterilerin geniş özgül yüzey alanı nedeniyle, çamurdaki filamentli bakteriler bakteri jeli kütlesini aştığında ve büyümede baskın hale geldiğinde, filamentli bakteriler floktan çamura doğru hareket eder. Dışa doğru genişleme, floklar arasındaki kohezyonu engelleyerek çamurun SV ve SVI değerlerini artırır. Şiddetli durumlarda, çamur genişlemesine neden olur. Bu nedenle, filamentli bakteri sayısı, çamur çökelme performansını etkileyen en önemli faktördür.
Aktif çamurdaki filamentli bakteri ile jelatinli bakteri oranına göre, filamentli bakteriler beş dereceye ayrılabilir: ①00 – çamurda neredeyse hiç filamentli bakteri yok; ②± derece – çamurda az miktarda filamentli bakteri var. ③+ derece – çamurda orta sayıda filamentli bakteri var ve toplam miktar jelatinli kütledeki bakteri sayısından az; ④++ derece – çamurda çok sayıda filamentli bakteri var ve toplam miktar jelatinli kütledeki bakteri sayısına yaklaşık olarak eşit; ⑤++ derece – çamur topaklarının iskeleti filamentli bakterilerden oluşuyor ve bakteri sayısı misel bakteri sayısını önemli ölçüde aşıyor.
69. Biyolojik faz gözlemi sırasında aktif çamur mikroorganizmalarında hangi değişikliklere dikkat edilmelidir?
Kentsel atıksu arıtma tesislerinin aktif çamurunda birçok mikroorganizma türü bulunur. Mikroorganizma türlerindeki, şekillerindeki, miktarlarındaki ve hareket durumlarındaki değişiklikleri gözlemleyerek aktif çamurun durumunu kavramak nispeten kolaydır. Bununla birlikte, su kalitesi nedenleriyle, endüstriyel atıksu arıtma tesislerinin aktif çamurunda bazı mikroorganizmalar gözlemlenmeyebilir ve hatta hiç mikro-hayvan bulunmayabilir. Yani, farklı endüstriyel atıksu arıtma tesislerinin biyolojik fazları büyük ölçüde farklılık gösterir.
⑴Mikrobiyal türlerdeki değişiklikler
Çamurdaki mikroorganizma türleri, su kalitesi ve işletme aşamalarına bağlı olarak değişir. Çamur kültivasyon aşamasında, aktif çamur yavaş yavaş oluşurken, atık su bulanık halden berrak hale gelir ve çamurdaki mikroorganizmalar düzenli bir evrim geçirir. Normal işletme sırasında, çamur mikrobiyal türlerindeki değişiklikler de belirli kurallara uyar ve işletme koşullarındaki değişiklikler, çamur mikrobiyal türlerindeki değişikliklerden çıkarılabilir. Örneğin, çamur yapısı gevşediğinde, yüzen siliyatlar daha fazla olur ve atık suyun bulanıklığı arttığında, amip ve kamçılı mikroorganizmalar büyük sayılarda ortaya çıkar.
⑵Mikrobiyal aktivite durumundaki değişiklikler
Su kalitesi değiştiğinde, mikroorganizmaların aktivite durumu da değişir ve hatta atık sudaki değişikliklerle mikroorganizmaların şekli bile değişir. Çan solucanlarını örnek alacak olursak, kirpiklerin sallanma hızı, vücutta biriken besin kabarcıklarının miktarı, teleskopik kabarcıkların boyutu ve diğer şekiller, büyüme ortamındaki değişikliklerle birlikte değişir. Sudaki çözünmüş oksijen çok yüksek veya çok düşük olduğunda, çan solucanının başından genellikle bir vakuol (kanatçık) çıkar. Gelen suda çok fazla refrakter madde olduğunda veya sıcaklık çok düşük olduğunda, saat solucanları hareketsiz hale gelir ve vücutlarında besin parçacıkları birikebilir, bu da sonunda böceklerin zehirlenmeden ölmesine yol açar. pH değeri değiştiğinde, saat solucanının vücudundaki kirpikler sallanmayı bırakır.
⑶Mikroorganizma sayısındaki değişiklikler
Aktif çamurda birçok mikroorganizma türü bulunur, ancak belirli mikroorganizmaların sayısındaki değişiklikler su kalitesindeki değişiklikleri de yansıtabilir. Örneğin, filamentli bakteriler normal çalışma sırasında uygun miktarlarda bulunduklarında çok faydalıdır, ancak büyük miktarlarda bulunmaları bakteri jel kütlelerinin sayısında azalmaya, çamur genişlemesine ve atık su kalitesinin düşmesine yol açacaktır. Aktif çamurda kamçılıların ortaya çıkması, çamurun büyümeye ve üremeye başladığını gösterir, ancak kamçılı sayısındaki artış genellikle arıtma etkinliğinin azaldığının bir işaretidir. Çok sayıda çan kurdunun ortaya çıkması genellikle aktif çamurun olgun büyümesinin bir belirtisidir. Bu aşamada arıtma etkisi iyidir ve aynı zamanda çok az miktarda rotifer görülebilir. Aktif çamurda çok sayıda rotifer ortaya çıkarsa, bu genellikle çamurun yaşlandığı veya aşırı oksitlendiği anlamına gelir ve daha sonra çamur parçalanabilir ve atık su kalitesi bozulabilir.
Yayın tarihi: 08-12-2023



